วิธีทำ Usability Test ให้ได้ Insight จริงจากผู้ใช้

การออกแบบ UI/UX ที่ดีไม่สามารถทำได้โดยการคาดเดาเพียงอย่างเดียว เพราะเราไม่สามารถรู้ได้ว่า ผู้ใช้จริง จะมีปฏิกิริยาหรือความรู้สึกอย่างไรเมื่อใช้เว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันของเรา วิธีที่ดีที่สุดในการเข้าใจพฤติกรรมผู้ใช้และปรับปรุงประสบการณ์การใช้งานคือการทำ Usability Testing

Usability Testing เป็นกระบวนการที่ช่วยให้เราทดสอบและเข้าใจถึงความสะดวกในการใช้งานจากมุมมองของผู้ใช้จริง ซึ่งจะทำให้ได้ Insight ที่เป็นประโยชน์ในการปรับปรุง UI/UX ของเว็บไซต์หรือแอป

ในบทความนี้ เราจะมาเรียนรู้ขั้นตอนการทำ Usability Test ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงการวิเคราะห์ผล รวมถึงตัวอย่างการใช้งานจริงที่ทำให้เราเห็นว่า Usability Testing สามารถทำให้แอปหรือเว็บไซต์มีประสิทธิภาพดีขึ้นอย่างไร

ขั้นตอนการทำ Usability Test

1. กำหนดเป้าหมายของการทดสอบ

ก่อนเริ่มต้นการทดสอบคุณต้องกำหนดว่า เป้าหมาย ที่ต้องการจากการทดสอบคืออะไร เช่น

• ตรวจสอบการใช้งานของฟีเจอร์ใหม่

• ทดสอบความง่ายในการใช้งานของ UI

• ดูว่าเมนูหรือปุ่มต่าง ๆ ถูกใช้งานได้ดีแค่ไหน
  
  

การกำหนดเป้าหมายจะช่วยให้คุณทราบว่าในการทดสอบแต่ละครั้งควรจะให้ผู้ใช้ทำอะไร และคุณจะวัดผลจากอะไร

2. เลือกผู้ใช้ที่เหมาะสม (Target Users)

ผู้ใช้ที่คุณเลือกในการทดสอบควรเป็น กลุ่มเป้าหมายหลัก ของผลิตภัณฑ์ เช่น

• หากแอปของคุณเป็นแอปสำหรับผู้สูงอายุ ควรเลือกผู้ทดสอบที่มีอายุใกล้เคียงกับกลุ่มเป้าหมาย

• หากเว็บไซต์ของคุณเป็นเว็บไซต์ขายสินค้าออนไลน์ ควรเลือกผู้ทดสอบที่เป็น ผู้ซื้อออนไลน์
  
  

เลือกผู้ใช้ที่มีความหลากหลายพอสมควรเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ครอบคลุมและแม่นยำ

3. ออกแบบสถานการณ์การทดสอบ (Tasks)

ออกแบบ สถานการณ์ หรือ ภารกิจ ที่ผู้ทดสอบจะทำในการทดสอบ เช่น

• ลงชื่อสมัครสมาชิก

• สั่งซื้อสินค้า

• ค้นหาข้อมูลในเว็บไซต์
  
  

การออกแบบภารกิจจะต้องเป็นกิจกรรมที่ผู้ใช้จะทำจริงในชีวิตประจำวัน และต้องเป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับการใช้งานเว็บไซต์หรือแอปของคุณ

4. การทดสอบแบบ Realtime

ทำการ ทดสอบในสถานการณ์จริง โดยให้ผู้ทดสอบทำภารกิจตามที่คุณกำหนดในเวลา ที่กำหนดไว้ และควรให้ผู้ทดสอบ พูดออกเสียง (Think Aloud) ว่ากำลังคิดหรือทำอะไรอยู่ เพื่อให้ทีมออกแบบหรือพัฒนาเข้าใจถึงความรู้สึกหรือการตัดสินใจที่เกิดขึ้นในระหว่างการใช้งาน

5. บันทึกและสังเกตผลลัพธ์

บันทึกการทดสอบทั้งหมด ซึ่งอาจรวมถึง:

• เวลาในการทำภารกิจ

• ความยากง่ายที่ผู้ใช้ประสบ

• ปัญหาหรืออุปสรรคที่เกิดขึ้นในระหว่างการใช้งาน
  
  

การบันทึกผลการทดสอบจะช่วยให้คุณเห็น จุดอ่อน และ จุดแข็ง ของการออกแบบ UI ได้อย่างชัดเจน

6. การวิเคราะห์ผลและปรับปรุง

หลังจากการทดสอบเสร็จสิ้น คุณควรทำการ วิเคราะห์ผลลัพธ์ และ สรุปข้อมูลที่ได้ เพื่อนำไปใช้ในการปรับปรุง UI/UX เช่น

• ปรับตำแหน่งของปุ่มหรือฟังก์ชั่นที่ผู้ใช้ไม่สามารถค้นหาได้ง่าย

• เปลี่ยนแปลงลำดับขั้นตอนที่ทำให้ผู้ใช้รู้สึกสับสน

• แก้ไขข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นในการใช้งาน
  
  

กรณีศึกษา: แอปชำระเงินที่นำ Prototype ไปให้กลุ่มเป้าหมายทดลอง

สถานการณ์ก่อนการทดสอบ: แอปชำระเงินที่เพิ่งเปิดตัวใหม่พบปัญหาในการใช้งานโดยผู้ใช้หลายคน กดผิดปุ่ม ในระหว่างการทำธุรกรรม โดยเฉพาะ การเลือกวิธีการชำระเงิน ที่มีหลายตัวเลือกในหน้าเดียวกัน

สิ่งที่ทีม UX/UI ทำ:

1. ออกแบบ Prototype ใหม่ โดยเพิ่มขั้นตอนการยืนยันการเลือกชำระเงินให้ชัดเจนขึ้น

2. ทำ Usability Test โดยเลือกกลุ่มเป้าหมายจากผู้ใช้จริงที่เป็นกลุ่มที่มีความหลากหลาย เช่น ผู้ใช้รุ่นใหม่และผู้ใช้ที่ไม่ค่อยเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี

3. ให้ผู้ทดสอบทำภารกิจในแอป เช่น การเลือกวิธีการชำระเงินและการยืนยันการชำระเงิน
   
   

ผลลัพธ์หลังการทดสอบ:

• ผู้ทดสอบหลายคน กดผิดปุ่ม เนื่องจากปุ่มเลือกวิธีการชำระเงินไม่เด่นพอ

• ทีม UX/UI ปรับปรุง UI โดยเพิ่ม ปุ่มยืนยันการเลือก และ ใช้สีที่เด่นชัดสำหรับปุ่มสำคัญ

• การทดสอบซ้ำพบว่า การกดผิดลดลง 60%
  
  

ผลลัพธ์หลังปรับ UI:

• การทำธุรกรรมเสร็จสิ้นเร็วขึ้น 30%

• ความพึงพอใจจากผู้ใช้เพิ่มขึ้น และมีการใช้แอปมากขึ้นในกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้สูงอายุ
  
  

สรุป

Usability Testing เป็นเครื่องมือที่สำคัญในการปรับปรุง UX/UI ให้ดีขึ้น โดยการทดสอบกับผู้ใช้จริงจะช่วยให้เราเข้าใจ ปัญหาจริง และ ปรับปรุงสิ่งที่ไม่ตอบโจทย์ การทำ Usability Test จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการ ลดความยุ่งยากในการใช้งาน และ เพิ่มความสะดวก ให้ผู้ใช้รู้สึกมั่นใจในการใช้งาน

หากคุณต้องการให้เว็บไซต์หรือแอปของคุณประสบความสำเร็จและตอบโจทย์ผู้ใช้จริง อย่าลืมเริ่มต้นด้วย Usability Testing แล้วนำข้อมูลที่ได้มาปรับปรุง UX/UI อย่างต่อเนื่อง!